Wet zorg & dwang (Wzd)

Bij Sint Jozefoord hebben cliënten recht op een prettige woon- en leefomgeving met maximale vrijheid. We leveren kwalitatief goede en veilige zorg en volgen de cliënt in zijn/haar waarden en normen. Onvrijwillige zorg past hier niet bij, daarom is Sint Jozefoord terughoudend in het toepassen van onvrijwillige zorg. De Wet Zorg en Dwang (Wzd), die op 1 januari 2020 is ingegaan, sluit goed aan bij de visie van Sint Jozefoord.

Bij Sint Jozefoord wordt in principe alleen vrijwillige zorg verleend. Er zijn echter situaties denkbaar waarin we bepaalde zorg noodzakelijk vinden om ernstig nadeel te voorkomen, ook al geeft de cliënt (verbaal of door middel van gedrag) aan dit niet te willen. In de situaties waarin het echt niet anders kan, kan onvrijwillige zorg nodig zijn. In de Wzd brochure van Sint Jozefoord is verder uitgewerkt wat dit betekent.

De kwalitietswerkgroep ‘Vrijheid & Wzd’ houdt zich bezig met de inrichting en uitvoering van deze wet binnen de organisatie. De inzet van onvrijwillige zorg wordt door de werkgroep geanalyseerd. Eind 2022 hebben zij bovendien het Wzd-beleid geëvalueerd. De functie van Wzd functionaris is belegd bij twee specialisten oudergeneeskunde (SO). In 2021 hebben  dertien unieke cliënten onvrijwillige zorg ontvangen. Het betreft 10% van de intramurale cliënten en gaat in de meeste gevallen om inzet van psychofarmaca (medicatie)(95%).

Bij de besluitvorming over de inzet van onvrijwillige zorg is een multidisciplinair team betrokken. Ook wordt de familie daarin meegenomen, veelal door het nagaan van de levensloop van de cliënt. Voorafgaand wordt er veel tijd geïnvesteerd in de analyse van het probleemgedrag. Het uitgangspunt is dat in eerste instantie niet medicamenteuze interventies worden ingezet waarbij wordt gezocht naar het minst ingrijpende alternatief. Op alle afdelingen is de inzet van leefcirkels mogelijk. Door inzet van de leefcirkels krijgen de cliënten meer vrijheid.

De Wzd-artsen en psycholoog bespreken de cliënten waarbij onvrijwillige zorg wordt ingezet tijdens de gedragsvisites. Deze vinden elke twee weken plaats om zo de situatie goed in beeld te hebben en de inzet van onvrijwillige zorg terug te dringen waar dat kan. Daarnaast lopen de Wzd-artsen en psycholoog één keer per kwartaal een Wzd-visite voor de afdelingen van een andere arts en psycholoog, zodat een onafhankelijk deskundige kijkt of zaken juist worden toegepast. De Wzd-visites zijn in 2021 uitgebreid met andere disciplines. Ook is in 2021 vier keer een onafhankelijke externe deskundige betrokken waarbij zij concludeerden om de onvrijwillige zorg blijven te verlenen zoals ingezet. 

We zien in vergelijking met eerdere jaren een toename in zorg- en behandelzwaarte. Het aantal cliënten dat met een rechtelijke machtiging (RM) binnenkomt stijgt ook, maar eenmaal in zorg zien we vaak dat er geen noodzaak is tot verlenging van de RM. In 2021 zijn alle zorgmedewerkers geschoold in Wzd. Eind 2021 heeft een Wzd-audit plaatsgevonden. De uitkomsten zijn gebruikt om de uitvoering van de Wzd verder te verstevigen.

De cliëntenraad is akkoord met de huidige analyse. Een vergelijking van de toepassing van onvrijwillige zorg ten opzichte van vorig jaar is niet mogelijk omdat de cijfers van het eerste half jaar van 2020 nog niet kloppend waren.